Trabzon’un doğusunda yer alan Araklı, klasik bir sahil yerleşimi gibi görünse de asıl karakterini kıyıdan içeri doğru uzanan vadilerden alır. Antik dönemlerde bölge, Kolhis ve ardından Roma–Bizans hâkimiyetinde küçük kıyı noktalarıyla anılsa da, bugünkü yerleşim düzeni daha çok Orta Çağ ve sonrasında şekillenir. Trabzon İmparatorluğu döneminde kıyı hattı ticaret için kullanılırken, iç kesimler savunma ve yaşam alanı olarak gelişti. Bu çift katmanlı yapı Osmanlı döneminde daha belirgin hâle geldi: sahilde hareket, içeride üretim ve yerleşim. Araklı’yı Trabzon’un diğer sahil ilçelerinden ayıran da bu derinliktir. İlçenin adı üzerine farklı yorumlar bulunsa da, yerel hafızada Araklı, daha çok coğrafyasının belirlediği bir yer olarak anılır. Dar sahil şeridi, hızlı yükselen yamaçlar ve içeri doğru açılan vadiler, burada yaşamın yönünü belirleyen ana unsurlar oldu. Bugün Araklı, sadece bir kıyı ilçesi değil; Trabzon’un doğuya açılan geçişlerinden biri olarak, denizle dağ arasında kurduğu bu dengeyi hâlâ koruyan bir yerleşimdir.