Doğu Karadeniz’in derin ve keskin vadileri, Trabzon’da yerleşimin düz bir şehir planı yerine parçalı ve dağınık bir yapı göstermesine neden oldu; kıyıdan içeri doğru uzanan bu vadiler boyunca kurulan yerleşimler, birbirinden kopuk ama kendi içinde güçlü küçük yaşam alanları oluşturdu. Bu durum sadece fiziki yerleşimi değil, sosyal yapıyı da etkiledi; her vadi adeta kendi mikro kültürünü üretirken, merkezi bir şehirleşme yerine “çok çekirdekli” bir yapı ortaya çıktı. Akademik çalışmalarda da vurgulandığı gibi Doğu Karadeniz’de yerleşim, topografyanın dayattığı bir zorunluluk olarak gelişmiştir; Trabzon bunun en net örneklerinden biridir. Bu yüzden Trabzon’da mahalle kavramı yalnızca idari değil, coğrafyanın şekillendirdiği doğal bir aidiyet alanıdır.