Trabzon’un batısında, kıyı hattına sıkışmış küçük bir yerleşim: Çarşıbaşı. Adı, doğrudan işlevinden gelir; “çarşının başı”, yani ticaretin toplandığı nokta. Bu isim bile, buranın sıradan bir köy değil, çevresine hizmet eden bir merkez olduğunu anlatır. Antik dönemde Kolhis etkisi altındaki kıyı hattının bir parçasıydı. Roma ve Bizans dönemlerinde küçük yerleşimler şeklinde varlığını sürdürdü. Ancak asıl kimliği, Osmanlı döneminde belirginleşti: kıyı boyunca hareket eden ticaretin küçük ama önemli duraklarından biri. Trabzon İmparatorluğu sonrası dönemde de bu işlev devam etti. Çevresindeki köyler için alışveriş, buluşma ve dağıtım noktası oldu. Yani büyüklüğüyle değil, işleviyle merkezdi. Bugün Çarşıbaşı hâlâ aynı hissi taşır: küçük bir kıyı yerleşimi, ama çevresine yön veren bir alışkanlık noktası. Trabzon’un büyük merkezleri arasında kaybolsa da, yerel hafızada hâlâ bir “toplanma yeri” olarak varlığını sürdürür.